Những bài học cuộc sống: Nhà vô địch thực sự

Bạn thân mến, mỗi ngày mới sang, Hoa Học Trò Online sẽ dành tặng bạn một câu chuyện nhỏ nhưng chứa đựng nhiều điều thực sự ý nghĩa về cuộc sống xung quanh ta.

Như một ly cà phê đậm đà dành tặng bạn mỗi ngày mới sang, để bạn cùng cảm nhận nét đẹp dung dị của cuộc đời, thêm cảm hứng học tập và yêu mến mọi người.

Nhà vô địch thực sự

Trước khi em Kristi ra đời, bố mẹ tôi nói tôi sẽ có một cô em gái hoàn hảo. Nhưng vào ngày mà tôi được bố dẫn tới đón em Kristi và mẹ từ bệnh viện về, tôi thấy mẹ có vẻ rất buồn. Sau đó, bác sĩ nhắc lại trước mặt cả bố và tôi rằng em Kristi có hai bàn chân bị hướng vào phía trong. “Nếu không chỉnh lại, nó sẽ trở thành cả một vấn đề đấy” – Bác sĩ bảo thế.

Bố mẹ tôi khóc và nói rằng bố mẹ sẽ làm bất cứ điều gì để giúp Kristi. Thế là, khi em mới chỉ được 2 tuần tuổi, bố mẹ đã phải bế em quay lại bệnh viện. Bác sĩ đặt hai bàn chân bé nhỏ của em vào hai cái khuôn kỳ lạ mà tôi chưa nhìn thấy trước đó bao giờ. Khi hai cái khuôn được lắp vào chân em, tôi không nhìn thấy những ngón chân xinh xinh của em nữa. Đến bố cũng rơm rớm nước mắt. Và từ đó, theo hướng dẫn của bác sĩ, cứ 2 lần một tuần, bố mẹ lại bế em tới để “tạo khuôn lại” cho đôi bàn chân. Nếu tôi không đi theo bố mẹ, thì tôi cũng biết rằng Kristi sẽ trở về với hai chân bị đặt vào hai cái khuôn mới.

Cuối cùng, việc lắp khuôn cũng kết thúc và đã đến thời gian em Kristi phải đi những đôi giày, cùng những thanh nẹp “chỉnh chân”. Em đi lại rất khó khăn, và có vẻ đau đớn. Tôi thường giúp em bằng cách để em vịn vào người mình (tôi đủ thấp để đưa tay cho em vịn một cách chắc chắn). Khi em bước được những bước đầu tiên, tôi cũng bật khóc. Cho đến khi vào lớp mẫu giáo, trông bước chân của Kristi đã gần “bình thường”.

Và ngay khi bắt đầu đi được “gần bình thường”, Kristi khám phá ra một điều về bản thân mình: em rất yêu môn trượt băng!

Thế là khi Kristi được 6 tuổi, em ghi tên vào lớp học trượt băng. Mỗi ngày tập về là mỗi lần em đau nhức đôi chân, có khi từ hông trở xuống. Nhưng Kristi không nghỉ buổi nào. Thậm chí, em còn xin ở lại lớp muộn để tập thêm, vì em thường cần gấp đôi thời gian mới có thể thực hiện được thuần một động tác như các bạn khác. Nhưng mỗi khi mẹ tôi – vì quá thương con – nói rằng em nên chọn một môn khác, em lại mỉm cười an ủi mẹ: “Mẹ à, con yêu sân băng!”.

Sau vài năm, chúng tôi đã có thể tròn mắt ngạc nhiên nhìn em lướt trên sân băng, uyển chuyển như một chú thiên nga. Lại thêm một lần nữa, bố mẹ và tôi không ngăn được nước mắt. Nhưng dù sao, trong lớp, Kristi chưa bao giờ là học sinh học nhanh nhất hay giỏi kết hợp nhất. Em chỉ là người chăm chỉ nhất, và tốn nhiều thời gian, nhiều mồ hôi nhất.

Nhưng rồi tình yêu cộng với sự nỗ lực của Kristi đã được đền bù. Năm 15 tuổi, Kristi dự thi cả hai môn: trượt đôi và trượt đơn nữ ở giải vô địch trẻ thế giới năm 1988 (Australia). Thật ngạc nhiên, em chiến thắng trong cả hai môn! Tại giải vô địch thế giới dành cho lứa tuổi lớn hơn vào năm 1991, em chiến thắng trong môn trượt đơn nữ. Để rồi cả gia đình chúng tôi lại được mỉm cười hạnh phúc ở Pháp, vào Olympics Mùa đông năm 1992, khi Kristi giành huy chương vàng.

Vào năm đó, cả gia đình chúng tôi ngồi ôn lại nhiều năm thử thách trước đây đối với Kristi – những năm mà bố mẹ lo lắng, những năm mà Kristi tuyệt vọng vì muốn bước đi bình thường mà không được; rồi những lần tới bác sĩ liên tục; rồi sức nặng của những thanh nẹp cùng đôi giày “chỉnh chân” – cũng như sức ép của chúng đối với tâm lý non nớt của em. Suốt những năm đó, chưa một lần chúng tôi kỳ vọng vào những huy chương vàng hay một sự nghiệp trượt băng chuyên nghiệp. Chúng tôi chỉ làm tất cả những gì có thể để giúp Kristi, tôn trọng sự nỗ lực và những đam mê của em, hy vọng em có thể làm được nhiều nhất với hai bàn chân bé nhỏ từng bị ép kín trong những cái khuôn nặng trịch.

Và vì thế, đối với gia đình chúng tôi, ngay từ khi Kristi chập chững những bước đầu tiên, thì em đã luôn bước những bước của một nhà vô địch thật sự rồi.

Anita Gogno (ghi lại)

Thục Hân (dịch)

 

Một góc của riêng mình

Năm tôi sắp lên lớp Mười Một, theo gợi ý của cậu Sáu, ba má cho tôi vô thành phố sống ở nhà cậu để có điều kiện học hành tốt hơn. Tôi rất hào hứng với chuyến đi. Nhà cậu Sáu rộng rãi, lại ở ngay mặt tiền đường lớn, đi đâu cũng thuận tiện. Nhờ mối quen biết, cậu hứa sẽ dễ dàng xin được cho tôi vào một trường trung học có tiếng. Nói chung là chẳng có gì phải đắn đo trước một thay đổi tốt đẹp như vậy.

Mọi thứ diễn ra đúng như kế hoạch. Cậu mợ rất hào hứng khi có thêm tôi là thành viên trong nhà. Cậu Sáu cứ nhắc hoài hồi xưa má tôi làm lụng vất vả, hy sinh cho mấy em ăn học thành tài. Nay có dịp thì cậu sẽ lo cho tôi để chị Hai vui. Tôi được dành hẳn một căn phòng ở lầu ba, nhìn xuống con đường tấp nập người qua lại. Khi tôi chạy xuống bếp xin mợ Sáu cho tôi phụ làm việc nhà, mợ xua đi ngay. Cậu mợ Sáu bận rộn với công việc kinh doanh vải nên đã nhờ sẵn một chị giúp việc bếp núc và coi sóc hai thằng nhỏ. Nói tóm lại, sống với cậu mợ, tôi chỉ cần học hành giỏi giang mà thôi.

Mừng có thêm thành viên mới, cậu Sáu tậu dàn karaoke hoành tráng. Tối nào mọi người cũng tụ tập hát hò. Cuối tuần mợ Sáu lại cho cả nhà đi ăn nhà hàng, tới rạp coi phim hoặc coi kịch hài. Chưa kể sau khi ngó qua mấy bộ đồ ít ỏi và sơ sài của tôi, mợ lắc đầu, nhất định dẫn tôi đi rảo các shop thời trang, mua sắm tủ quần áo mới. Hơn một tháng là tôi thấy mình trở thành người thành phố thiệt rồi. Nỗi lo bị xung quanh cười chê là “phèn”, là “lúa” bay biến không còn nữa.

“Hơn một tháng là tôi thấy mình trở thành người thành phố thiệt rồi. Nỗi lo bị xung quanh cười chê là “phèn”, là “lúa” bay biến không còn nữa…”

Niềm vui và hứng thú xẹp dần khi nhập học. Ở trường mới, năm học bắt đầu từ giữa tháng Tám. Bạn bè khá thân thiện với tôi. Nhưng tôi sớm nhận ra mối quan tâm lớn nhất của các bạn không giống như tôi nghĩ. Các bộ phim mới, quán xá, quần áo thời trang ít được nhắc tới. Ai cũng chú trọng việc học. Sau kết quả kỳ kiểm tra chất lượng đầu năm, không khí trong lớp càng trở nên cạnh tranh. Tôi bắt đầu hiểu, nếu không chứng minh được mình, tôi sẽ trở thành một người thua sút, lạc lõng trong một tập thể toàn những người mạnh mẽ và học giỏi.

Ở trường về, tôi ngồi ngay vô bàn học. Nhưng cửa phòng đã đập rầm rầm. Hai nhóc em họ xông vào, rủ tôi chơi rượt đuổi. Một loáng đã tới giờ cơm chiều. Bữa ăn kéo dài, mợ Sáu rủ ngồi lại, coi tiếp tập cuối bộ phim truyền hình hấp dẫn. Tối thì tiếng karaoke ở tầng dưới vọng lên. Tôi không sao tập trung được vô dãy phưong trình Hoá học và mấy bài tập ngữ pháp tiếng Anh. Cứ thế, điểm số các môn ở trường của tôi chỉ dừng ở mức trung bình, có khi sụt thấp hơn. Không còn lo lắng nữa mà tôi cảm thấy sợ lắm. Nếu ở thành phố mà học còn sút hơn ở nhà, thì làm sao đậu đại học? Ba má và cậu mợ Sáu sẽ nghĩ gì, sẽ thất vọng thế nào?

Một buổi chiều được về sớm, đi bộ ngang qua một tiệm cà phê bánh ngọt nhỏ ở góc phố, tôi bỗng nhìn thấy tấm bảng treo trước cửa: tuyển nhân viên phục vụ. Một ý tưởng lóe lên. Tôi mạnh dạn đẩy cửa, vào gặp bác chủ tiệm và thế là tôi được nhận vào làm theo ca.

Cậu mợ Sáu đều sốc khi biết tôi xin việc làm thêm. Cậu sẵn sàng cho thêm khoản tiêu vặt. Nhưng tôi chỉ giải thích rằng tôi muốn được làm quen với tính tự lập. Còn lý do nữa tôi không thể nói ra với cậu mợ, đó là tôi muốn có một không gian yên tĩnh để học hành.

Nghe có vẻ kỳ lạ khi tìm một chỗ học nghiêm túc ở nơi làm thêm, lại là tiệm cà phê. Nhưng thực sự mọi việc đúng như tôi mong đợi. Bác chủ tiệm lớn tuổi rất hiền. Quán hầu như chỉ đông khách vào buổi trưa. Công việc của tôi là phục vụ thức uống và đồ ăn trưa theo yêu cầu của khách. Những lúc khác, tôi được ngồi trong góc khuất sau kệ báo và mấy chậu cây để học bài, có việc gì bác chủ sẽ gọi. Khách đến tiệm hầu hết là các anh chị nhân viên văn phòng nên rất ít khi có chuyện ồn ào. Với không khí yên tĩnh đó, tôi học mọi thứ dễ dàng. Tôi còn biết tranh thủ thời gian để làm bài tập nhanh, tận dụng từng phút giữa lúc mang đồ uống ra cho khách và lúc tính tiền để học thuộc một vài từ tiếng Anh mới. Không phải liền tức khắc, nhưng từng bước một, tôi thấy mình khá lên. Tôi đã có vài điểm chín, điểm mười đầu tiên trong ánh mắt động viên của các bạn cùng lớp.

Suốt năm cuối cấp bận rộn, tôi vẫn đến tiệm cà phê. Tôi cũng không xin tiền tiêu vặt của ba má hay cậu Sáu nữa vì đã có tiền làm thêm rồi. Bữa nào lãnh lương, tôi lại dẫn hai thằng em họ đi ăn kem, chơi điện tử. Cậu mợ Sáu thôi trách móc khi thấy tôi vui vẻ, tự tin, và quan trọng nhất là điểm số trong sổ liên lạc luôn trên mức khá.

“Bản nhạc trên loa được vặn khẽ, để tôi tập trung cho bài vở. Trong cái góc nhỏ vừa chung vừa riêng đó, tôi đã thu lượm kiến thức để vượt qua các kỳ thi thật hài lòng”

Gần đến kỳ thi tốt nghiệp và chuẩn bị thi đại học, tôi xin bác chủ tiệm nghỉ làm. Như một món quà nhỏ bất ngờ, bác bảo tôi đừng ngại, không làm cũng được, nhưng cứ đến tiệm mà học. Tôi sẽ không bao giờ quên những giờ ngồi cạnh bức tường kính, nắng sáng chiếu lên trang tập. Bản nhạc trên loa được vặn khẽ, để tôi tập trung cho bài vở. Trong cái góc nhỏ vừa chung vừa riêng đó, tôi đã thu lượm kiến thức để vượt qua các kỳ thi thật hài lòng.

Khi viết lại câu chuyện này, tôi đang là sinh viên năm nhất. Tôi vẫn đến tiệm cà phê thân quen khi có việc cần suy nghĩ, hay khi cần một nơi gặp gỡ trò chuyện với đám bạn thân. Không mình tôi đâu, mà các bạn tôi ai cũng từng có góc riêng nho nhỏ: Một chỗ ngồi ở thư viện. Một gốc cây trong công viên. Có khi là cái bàn học trong ngôi nhà chật… Không nhất thiết phải tiện nghi rực rỡ, giản dị thôi cũng được, ai cũng cần tìm một nơi để được là chính mình. Ở đó, mỗi người đều lặng lẽ thay đổi và trưởng thành lên.

 

                                                                   Huỳnh Thư

Trong một đôi tay phù hợp

- Anh định làm gì với đống rác này? – Bác hàng xóm hỏi khi ngó sang vườn nhà tôi.

- Ai bảo là rác vậy? – Bố tôi nửa đùa nửa thật trả lời – Tôi thấy chúng có thể đều là kho báu cả đấy.

- Những cái này mà anh gọi là kho báu ấy hả?

- Chắc vì tôi nhìn chúng theo một cách khác.

Mấy tuần vừa rồi bố tôi làm việc trong vườn. Bố thường gọi tôi ra để sai vặt. Đó là một phần trong kế hoạch “tất cả mọi người đều nên bận rộn” của bố. Vì nền kinh tế đang khó khăn nên bố tôi bảo nếu không có việc gì để làm ở bên ngoài, thì tốt nhất là hãy giữ cho mình bận rộn bằng cách làm những việc cần làm quanh nhà.

Bố tôi là lao động tự do. Thôi được, bố tôi không có việc làm. Mà nói thế cũng không hẳn. Bố tôi tự thân vận động, tự làm việc cho mình, độc lập. Và bố luôn tìm ra được việc gì đó để bận rộn.

Vậy là, khu vườn nhà tôi được bố chú ý đến. Bố dọn luôn cả nhà kho. Tuần sau có một buổi quyên góp và bán đấu giá đồ cũ, nên những thứ nào không dùng nữa sẽ được đem tới hội trường của thị trấn để quyên góp.

“Rác ư? Chỉ vì nó không hoàn hảo, không có nghĩa là nó đã mất đi mục đích sử dụng. Bố tôi luôn nhắc chúng tôi như vậy về sự tiết kiệm và sáng tạo để sử dụng mọi thứ”

Trong khi xới đất ngoài vườn thì bố tìm thấy một thứ: một cái chai thủy tinh bé tẹo. Nó chỉ cao khoảng 5cm, trông hình dáng giống như chai rượu nhưng kích thước thì chỉ bằng một chai nước hoa.

Bố bắt đầu hỏi rằng liệu tôi có thể nghĩ ra những khả năng nào về cái chai này. Tôi đặt ra câu hỏi là cái chai từng thuộc về ai, nó đến từ đâu, liệu nó có phải là quà tặng từ một chàng trai trẻ nào đó cho người yêu của mình không?

Khi bác hàng xóm nhìn thấy bố con tôi loay hoay với cái chai, bác ấy kêu lên:

- Đó mà còn không phải là rác à? Nhìn xem, nó không có nút! Là tôi thì tôi vứt luôn!

Nhưng bố tôi thì không như thế đâu. Bố tôi bảo nó vẫn còn có ích. Với lại, bố bảo rằng nó là quà tặng cho hai bố con vì chúng tôi đã tìm được nó khi xới đất trong vườn.

Bố tôi tìm một cái nút bấc, gọt đi một chút cho vừa với miệng chai. Dùng thêm một ít sơn màu, bố đã khiến cho cái chai trông hết sức lung linh và đẹp đẽ. Bây giờ thì bố đưa nó cho mẹ và mẹ bỏ cái nút ra, cắm vào đó mấy bông hoa nhỏ xíu cũng từ trong vườn. Đẹp tuyệt!

Giờ thì tôi băn khoăn rằng người nào đã vứt cái chai đi mà nhìn thấy nó lúc này thì có thấy tiếc không.

Rác ư? Chỉ vì nó không hoàn hảo, không có nghĩa là nó đã mất đi mục đích sử dụng. Bố tôi luôn nhắc chúng tôi như vậy về sự tiết kiệm và sáng tạo để sử dụng mọi thứ.

“Vậy, lần tới, nếu bạn gặp một con người nào đó, hoặc thậm chí là một món đồ nào đó, dường như hỏng hóc, mệt mỏi, không được coi trọng…, thì có thể chỉ bởi họ chưa tìm được đúng mục đích của mình mà thôi”

Bố tôi bảo rằng, đồ vật cũng như con người, con người cũng có lúc thiếu sót, hỏng hóc, sứt mẻ…, nhưng nếu vẫn tìm được một mục đích sống thì không thể gọi là bỏ đi. Người đó vẫn có thể tìm ra một việc gì đó khác để bắt đầu làm lại.

Vậy, lần tới, nếu bạn gặp một con người nào đó, hoặc thậm chí là một món đồ nào đó, dường như hỏng hóc, mệt mỏi, không được coi trọng…, thì có thể chỉ bởi họ chưa tìm được đúng mục đích của mình mà thôi.

Bởi vì, trong đôi bàn tay phù hợp, kể cả một cái chai mất nắp cũng là một kho báu.

Thục Hân (dịch)

Hành trình quan trọng nhất

Tôi nghĩ người ta đã hoàn toàn chính xác khi nói rằng thật dễ để mà làm một thiên thần khi chẳng ai động đến bạn, khi không có ai khiến bạn xù lông – tức là chọc giận hoặc gây ảnh hưởng đến bạn. Nhưng có vẻ như những người “khiến người khác phải xù lông” sẽ luôn có mặt ở quanh chúng ta.

Có một câu chuyện kể rằng, Vương công Otto von Bismarck, người từng là Thủ tướng của nước Phổ (nước Đức) vào thế kỷ thứ 19, có lần đã giận điên lên bởi lời phê bình của một vị giáo sư (hẳn là vị giáo sư này đã khiến Bismarck phải xù lông), đến mức ông quyết định thách thức vị giáo sư đó tham gia một cuộc đấu tay đôi. Nghi thức của thời này là người bị thách thức cũng sẽ là người được lựa chọn vũ khí.

“…ông quyết định thách thức vị giáo sư đó tham gia một cuộc đấu tay đôi. Nghi thức của thời này là người bị thách thức cũng sẽ là người được lựa chọn vũ khí”

Vị giáo sư đó đã lựa chọn vũ khí là… xúc xích! Ông gửi thư cho Bismarck, cùng với hai chiếc xúc xích, nói rõ rằng một trong hai chiếc là xúc xích bình thường, ăn vào vẫn an toàn. Chiếc còn lại đã được tẩm độc, sẽ gây ra một cái chết từ từ và kéo dài, hoặc ít nhất là tàn phế, bệnh tật liên miên. Vị giáo sư này nói với Bismarck rằng Thủ tướng cứ việc chọn ăn một chiếc xúc xích, còn ông sẽ ăn chiếc còn lại.

Sau khi suy nghĩ, Bismarck đưa ra lý do rằng một người đàn ông có thể chết với danh sự trên trường đấu tay đôi, chứ không bao giờ nên chết vì… ngộ độc thức ăn cả. Nên ông gửi thư trả lời: “Ngài Thủ tướng đã hủy cả hai chiếc xúc xích và mời giáo sư đến làm khách dùng bữa tối nay. Sau khi cân nhắc, Ngài Thủ tướng cảm thấy rằng mình có thể đã hơi sai lầm một chút. Ngài tin rằng khi gặp gỡ, hai bên có thể tìm được tiếng nói chung”.

Một trong những hành trình quan trọng nhất mà một người từng đi có thể là “gặp ai đó ở nửa đường”, với nghĩa bóng là tìm đến sự thỏa hiệp. Bismarck đã “gặp đối thủ của mình ở nửa đường” và chọn cách tìm ra điều hữu ích gì đó từ cuộc xung đột này.

“Một trong những hành trình quan trọng nhất mà một người từng đi có thể là “gặp ai đó ở nửa đường”, với nghĩa bóng là tìm đến sự thỏa hiệp. Bismarck đã “gặp đối thủ của mình ở nửa đường” và chọn cách tìm ra điều hữu ích gì đó từ cuộc xung đột này”

Khi những người khác khiến chúng ta muốn xù lông, chúng ta luôn có một lựa chọn. Chúng ta có thể gặp họ trên trường đấu, nơi rõ ràng là một người sẽ thắng và người còn lại sẽ phải thua; hoặc chúng ta có thể gặp họ ở nửa đường – tức là nhận ra điểm chung, điểm hữu ích để thỏa hiệp với họ. Cho dù được trang bị chỉ bằng lời nói, chúng ta vẫn có thể tìm kiếm sự tổn thương, hoặc tìm kiếm một giải pháp.

Chính lựa chọn mà bạn đưa ra sẽ tạo nên sự khác biệt hoàn toàn.

Thục Hân (Dịch)e

Những bài học cuộc sống: Không rõ địa chỉ.

Bạn thân mến, mỗi ngày mới sang, Hoa Học Trò Online sẽ dành tặng bạn một câu chuyện nhỏ nhưng chứa đựng nhiều điều thực sự ý nghĩa về cuộc sống xung quanh ta.

Như một ly cà phê đậm đà dành tặng bạn mỗi ngày mới sang, để bạn cùng cảm nhận nét đẹp dung dị của cuộc đời, thêm cảm hứng học tập và yêu mến mọi người.

 Không rõ địa chỉ

- Mình không đời nào mua cái thiệp này cho mẹ! – Một cô gái thốt lên khi đứng ở giá thiệp có ghi “Ngày của Mẹ” trong siêu thị.
Tôi ngẩng lên và nhìn thấy một khuôn mặt vẻ thất vọng và khó chịu.
Bị bỏ rơi trước cổng cô nhi viện ở Florida vào năm 4 tuổi, tôi gần như chưa bao giờ biết cảm giác được có một người cha, một người mẹ là như thế nào. Tôi không thể nhớ được một cái ôm hay một nụ hôn nào của cha mẹ mình. Tóm lại, phần “cha mẹ” trong cuộc sống của tôi là một bảng trắng hoàn toàn.
Cô gái nhìn thấy tôi đang chăm chú nhìn cô ấy. Cô ấy gắt:
- Nhìn gì thế hả thằng bé này?
- Xin lỗi chị. Em không có mẹ, nên em không thể hiểu những gì chị nói.
- Nếu em thích một bà mẹ cực kỳ khó chịu thì em có thể lấy mẹ của chị – Cô gái nói giọng mỉa mai.
Tôi với tay, cầm lấy tấm thiệp mà cô gái vừa gài lại vào giá. Tấm thiệp đó có ghi: “Xin cảm ơn mẹ, đơn giản vì mẹ là mẹ của con”.
- Chị có nghĩ mẹ chị sẽ thích tấm thiệp này không? Em nghĩ là mẹ em sẽ thích đấy – Tôi nói.
- Thế còn em có biết cảm giác bị mắng mỏ, càu nhàu hàng năm trời mà chẳng mấy khi được nghe những lời ngọt ngào không?
- Có lẽ mẹ em không quan tâm đến em đủ để mắng mỏ hay càu nhàu em – Tôi đáp – Mẹ em chỉ mang em tới cô nhi viện, và đó là nơi em lớn lên.
- Em có ghét mẹ em không? – Cô gái hỏi, dường như hơi ái ngại cho tôi.
- Không, em không ghét mẹ em được. Đó là mẹ em cơ mà. Là người mẹ tức là được kính trọng, dù có thể mẹ không cư xử theo đúng cách mình muốn.
Cô gái nhìn thẳng vào mắt tôi, rất chăm chú.
Tôi nhìn xuống sàn và nói tiếp:
- Em biết có thể mẹ chị làm rất nhiều điều chị không thích. Có khi chị còn ghét mẹ nữa. Nhưng từ những gì em biết, em có thể nói với chị rằng việc chị không thích mẹ, hoặc thậm chí là ghét mẹ, cũng không bao giờ cho chị cảm giác cô đơn như là khi không có mẹ. Dù mẹ chị có làm gì, ít nhất chị còn cảm thấy điều gì đó. Còn em không cảm thấy điều gì cả. Em chỉ cảm thấy trống rỗng. Và có lẽ em sẽ luôn cảm thấy như thế khi nói về mẹ em.
Cô gái im lặng trong vài giây. Rồi cô ấy từ từ cầm lấy tấm thiệp từ tay tôi, đặt lên đó một nụ hôn và bỏ vào giỏ mua hàng của mình.
- Sau này chị sẽ trở thành một người mẹ tốt, thật tâm lý, thật hiểu con cái. Chứ không như mẹ chị bây giờ… – Cô ấy nói nhỏ.
- Thế thì hẳn mẹ chị đã làm được ít nhất một điều đúng. Mẹ chị đã khiến chị muốn làm một người mẹ tốt. Như thế là nhiều hơn em rất nhiều rồi.
- Có lẽ vậy – Cô gái gật đầu.
Sau khi cô gái đi, tôi cũng chọn một tấm thiệp đẹp cho mẹ tôi. Tôi mang nó về nhà, viết những lời gửi cho mẹ và để nó vào cùng chỗ với những tấm thiệp dành cho mẹ mà tôi vẫn mua hàng năm.
Tất cả những tấm thiệp đó, tôi đặt vào trong ngăn kéo có ghi “Không rõ địa chỉ”.
Roger Dean Kiser

Thục Hân (dịch)

Một câu hỏi rất quan trọng

Một người đàn ông đang lái xe ở vùng nông thôn thì nhìn thấy một bác nông dân đứng giữa cánh đồng rộng lớn. Cảm thấy có gì đó không ổn, người đàn ông này dừng xe lại lề đường và quan sát. Bác nông dân vẫn cứ đứng giữa cánh đồng, không làm gì cả và cũng không nhìn gì cả.

Cuối cùng, quá tò mò, người đàn ông rời khỏi xe của mình và lại gần bác nông dân.

- Xin lỗi anh – Anh ta hỏi – Nhưng mà có chuyện gì không ổn à?

- Không, không – Bác nông dân đáp – Tôi ổn. Tôi chỉ cố gắng giành giải Nobel thôi.

- Bằng cách nào vậy?

- À, tôi nghe nói rằng người ta trao giải Nobel cho những người nổi bật trong lĩnh vực của họ mà.

(Trong tiếng Anh, từ “field” vừa có nghĩa là “lĩnh vực”, vừa có nghĩa là “cánh đồng”).

Sự thật là có rất ít người trong số chúng ta có thể giành được giải Nobel. Nhưng không sao cả, bởi vì trở thành người giỏi nhất thế giới không nhất thiết là mục đích của mỗi người. Hãy để tôi hỏi bạn một kiểu câu hỏi khác.

“Còn lâu chúng tôi mới được như thế. Nhưng chúng tôi có thể tự hào về cách sống của mình. Chúng tôi tin tưởng vào những nỗ lực hàng ngày của mình.”

John Gardner là cựu Bộ trưởng Y tế, Giáo dục và Phúc lợi Hoa Kỳ, và ông luôn có thái độ lạc quan, vui tươi. Điểm đặc biệt là ông luôn hỏi những câu rất thú vị đối với tất cả những người nào ông mới gặp lần đầu. Một khi họ chào hỏi, trao đổi tên tuổi, ông thường lái câu chuyện đi theo hướng riêng của mình. Ông sẽ hỏi người mình mới quen một câu hỏi lạ lùng. Một câu hỏi lớn và quan trọng. Ông hỏi: “Bạn đã làm điều gì mà bạn tin tưởng và tự hào?”.

Câu hỏi đó rất trực tiếp và không dễ trả lời như câu: “Bạn thích làm công việc gì?”. Câu hỏi của John Gardner đòi hỏi bạn phải suy nghĩ. Khi người khác hỏi tại sao ông lại thích đặt ra câu hỏi đó, ông đáp rằng ông không quan tâm đến việc người ta trả lời ra sao. Ông chỉ muốn “cài đặt” ý nghĩ đó vào trong tâm trí họ. Ông nghĩ rằng mỗi người đều nên sống cuộc sống của mình sao cho họ có thể có một câu trả lời tốt.

“Bạn đã làm điều gì mà bạn tin tưởng và tự hào?”.

Khi tìm kiếm câu trả lời, tôi nghĩ ngay đến gia đình mình. Trong gia đình chúng tôi, mọi người luôn cố gắng chăm sóc nhau, cố gắng làm những việc tốt để biến thế giới này thành một nơi tốt đẹp hơn. Từ khi còn nhỏ, chúng tôi đã được dạy như vậy. Không, mỗi người trong gia đình chúng tôi không phải là một tấm gương kiểu mẫu. Còn lâu chúng tôi mới được như thế. Nhưng chúng tôi có thể tự hào về cách sống của mình. Chúng tôi tin tưởng vào những nỗ lực hàng ngày của mình.

Tôi còn làm điều gì mà tôi tin tưởng và tự hào nữa? Có lẽ có một vài điều, tôi hy vọng vậy. Tôi đặc biệt tự hào với việc tôi đã cùng vài người bạn lập ra một nhóm từ thiện. Nhóm của chúng tôi ngày càng mở rộng và điều tốt đẹp không chỉ là giúp đỡ được người khác, mà kết nối được chính cả những người muốn làm việc tốt với nhau. Theo một cách nhỏ bé nào đó, tôi nghĩ chúng tôi đã cùng thay đổi được thế giới một chút.

“Khi tìm kiếm câu trả lời, tôi nghĩ ngay đến gia đình mình. Trong gia đình chúng tôi, mọi người luôn cố gắng chăm sóc nhau, cố gắng làm những việc tốt để biến thế giới này thành một nơi tốt đẹp hơn”

Bạn sẽ trả lời thế nào cho câu hỏi khó đó? Điều bạn làm có thể không cần là quá lớn. Có thể đó là việc mà không ai quan tâm cả, ngoài bạn. Nhưng nó có đòi hỏi bạn tốn kém thứ gì đó. Bạn đã đầu tư thời gian, công sức, và cả trái tim của mình vào đó. Bạn có thể sẽ không bao giờ được trao giải Nobel cho những thành tựu của mình, nhưng đối với bạn, thì việc đó là đủ quan trọng để làm.

Tôi nghĩ đây có thể là một trong những câu hỏi mạnh mẽ nhất mà chúng ta có thể tự hỏi mình. Nó khiến chúng ta nhìn sâu vào bên trong mình, và giống như John Gardner nói, nó nhắc chúng ta sống sao cho mình có thể có một câu trả lời tốt.

Bây giờ đến lượt bạn. Bạn có thể muốn nhắm mắt lại và suy nghĩ một chút. “Bạn đã làm điều gì mà bạn tin tưởng và tự hào?”.

 

Thục Hân (dịch)

Truyện ngắn: Âm thanh của Sora

Tôi dừng lại, lắng theo âm thanh đó. Tơ rinh, tơ rinh… Âm thanh của chiếc chuông nhỏ mà Sora móc trên khóa chiếc ba-lô in những hình thù kì lạ như kí tự của người cổ đại. Âm thanh ấy đối với tôi quen thuộc và có ý nghĩa đến mức chỉ cần nghe thấy thì nhịp tim của tôi dường như cũng ngân lên theo. Tôi đã nghĩ mình sẽ không bao giờ được nghe lại âm thanh ấy nữa. Nhưng mà giờ đây, tôi chắc chắn rằng đó không phải là âm thanh vọng về từ một giấc mơ hay từ hồi ức. Nó rất rõ ràng. Nó rất thật. Tôi rời khỏi cuốn sách đang đọc dở – Người trộm bóng – để tìm kiếm nơi phát ra âm thanh đó. Chẳng mấy khó khăn. Sora bước tới chỗ tôi đang ngồi, hay đúng hơn là bước tới băng ghế ở trạm chờ xe buýt với những bước sải dài nhưng nhẹ nhàng và thảnh thơi. Cái chuông nhỏ theo nhịp chân của Sora cũng rung rinh theo và ngân nga tơ rinh, tơ rinh…

Hệt như những lần khác, mỗi khi nghe thấy âm thanh đó tim tôi bắt đầu dội những hồi trống. Vì đó là dấu hiệu báo rằng Sora sẽ xuất hiện. Nhưng lần này sẽ khác biệt. Tôi quyết tâm phải nói xin chào với Sora, hoặc hơn một chút. Cụ thể là gì thì chưa biết nhưng nhất định phải thế.

Trước khi tôi kịp thực hiện cái ý định đó thì Sora đã ngồi xuống bên cạnh rồi. Và thật là ngạc nhiên, cô bạn quay sang nhìn tôi cười rất tươi. Nụ cười mang cảm giác trong veo như nắng, như bầu trời. Tôi không phủ nhận là mình có hơi choáng một chút.

“Xin chào. Bạn hay đi chuyến xe này giống mình nhỉ?”.

* * *

Tôi không biết tên cô bạn đó là gì. Mỗi khi mường tượng lại bạn ấy trong đầu, tôi nghĩ đến nụ cười tươi tắn, có chút gì đó hơi trẻ con, rất đáng yêu. Và đôi mắt sáng đôi khi để ánh nhìn đi lạc đến một nơi nào đó hẳn là thú vị lắm, vì mỗi lần như thế bạn ấy hay cười vu vơ một mình. Tất cả những điều đó khiến tôi liên tưởng đến ngay cảm giác trong trẻo dễ chịu y hệt như những lần ngửa mặt lên ngắm bầu trời. Vậy nên tôi lén gọi cô bạn là Sora. Trong tiếng Nhật nó nghĩa là bầu trời.

Lần đầu tiên tôi chú ý đến Sora là khi tôi đứng xếp hàng ngay phía sau cô ấy để đợi đến lượt mình lên xe buýt. Tôi chú ý đến những hình vẽ kì lạ trên chiếc ba-lô. Nhưng chú ý hơn cả vẫn là âm thanh tơ rinh, tơ rinh từ chiếc chuông nhỏ. Thật là ngộ. Tôi chỉ thấy những cô bạn gái gắn những chú gấu bông nhỏ xinh hoặc những huy hiệu và móc khóa hình thần tượng chứ chưa thấy ai lại đeo một cái chuông cả. Chiếc chuông nhỏ mang đến âm thanh rất trong và dễ chịu. Cứ mỗi lần Sora di chuyển, dù chỉ là khẽ cựa mình, nó cũng động đậy theo và ngân nga tơ rinh, tơ rinh…

Hôm đó Sora ngồi chung băng ghế với tôi. Trời lất phất mưa từ trước đó, một cơn mưa lớn hơn mưa bụi một chút nên mái tóc bạn ấy lấm tấm những hạt nước. Chúng làm Sora trở nên mờ ảo như một tinh linh ẩn trong một khóm cây trong những câu chuyện cổ vậy. Năm phút sau, có lẽ bạn ấy buồn ngủ. Vì Sora nhắm mắt lại, bắt đầu gật gà ngủ, tay ôm chặt cái ba-lô trước ngực.

“Chiếc chuông nhỏ mang đến âm thanh rất trong và dễ chịu. Cứ mỗi lần Sora di chuyển, dù chỉ là khẽ cựa mình, nó cũng động đậy theo và ngân nga tơ rinh, tơ rinh…”

Nhưng được một lúc, tôi đâm ra lo lắng không biết cô bạn cần xuống ở trạm nào, nhỡ quá trạm thì biết làm sao. Tôi nửa muốn đánh thức Sora vì sợ bạn ấy nhỡ trạm, nửa lại không vì không muốn phá giấc ngủ của bạn ấy. Thế rồi đột ngột, Sora mở mắt và vội vã bấm chuông báo, đi đến cửa sau. Cứ như là bạn ấy có cài chuông báo thức trong đầu vậy. Khi xuống trạm, thay vì bước xuống, Sora nhảy phóc một cú, trông ngộ nghĩnh đến mức tôi phì cười. Âm thanh tơ rinh, tơ rinh khi Sora nhảy xuống trạm xe vẫn vang lên trong đầu tôi ngay cả khi tôi đã xuống trạm của mình. Và nhiều lần sau đó, tôi phát hiện bạn ấy có thói quen xuống xe buýt như thế.

* * *

Và Sora đã len vào những buổi sáng trên xe buýt êm đềm của tôi như thế. Tình cờ và nhẹ nhàng đến mức khi ấy tôi còn không nhận ra là cuộc sống của mình đã khác đi.

Tôi phát hiện ra rằng Sora thường đợi xe buýt cùng khoảng thời gian với tôi. Sáng sáng, tôi lại chờ đợi cái âm thanh tơ rinh, tơ rinh thân quen ấy, báo hiệu sự xuất hiện của Sora. Tôi không còn chỉ biết chúi mũi vào iPod nữa. Tôi vẫn cắm tai nghe nhưng chỉ hướng về tiếng chuông trong trẻo của Sora mà thôi. Nhạc thì lúc nào nghe cũng được, nhưng mỗi ngày tôi chỉ được ở bên Sora có hai mươi phút thôi. Đó chỉ là một cách ngụy trang vì tôi không biết phải bắt đầu nói chuyện với Sora như thế nào.

Dường như tất cả mọi thứ đều khiến cho Sora thích thú. Những hành khách trên xe, cảnh vật ở bên ngoài xe buýt, đặc biệt là những cơn mưa rào làm tấm kính lấm tấm những vệt nước dài ngắn khác nhau. Có lần tôi thấy cô bạn chụp ảnh lại. Chắc là Sora sẽ up tấm ảnh ấy lên Facebook. Rồi đột nhiên tôi nghĩ, giá mà mình có thể biết được Facebook của cô ấy nhỉ. Thế là mất nguyên một đêm, tôi lên Facebook gõ tìm Sora, Chuông gió hay bất kể từ khóa nào tôi có thể nghĩ đến nhưng chúng đều không dẫn tôi đến được Facebook của Sora.

Dạo gần đây Sora hay đọc một cuốn sách. Tôi nghía trộm và biết đó là Người trộm bóng. Khi đọc sách Sora rất chăm chú, như không còn gì bên ngoài tồn tại nữa. Vì mải mê đọc cuốn sách mà cô bạn đã bị nhỡ trạm cần xuống. Cái vẻ vội vã khi bạn ấy bấm chuông, lấy tay cốc đầu mình một cái thật buồn cười. Chiếc chuông nhỏ rung theo những nhịp chân vội vã. Sora sẽ phải đi bộ một đoạn quay ngược trở lại. Sora đã khuất bóng, tôi vẫn nghe văng vẳng tiếng tơ rinh rộn ràng theo bước chạy gấp gáp.

Tôi đã tìm mua Người trộm bóng giống Sora và cũng đọc “dè” mỗi ngày đọc một chút. Có lẽ khi đọc hết rồi tôi sẽ dùng nó để bắt chuyện.

* * *

 

Chuyến xe buýt số một là chuyến xe buýt bán tự động. Chúng tôi sẽ cho tiền vé, hoặc vé tập vào thùng rồi bác tài xế sẽ nhấn nút nhả vé xe buýt cho chúng tôi. Nhưng có một số người chưa đi xe buýt số một bao giờ nên không biết cách thức mới này. Họ đã quen với những chiếc xe buýt có người soát vé nên cứ không bỏ tiền vào thùng, một số người thì không chuẩn bị tiền lẻ. Như hôm nay, một cô lớn tuổi tay xách nách mang, lại còn dắt theo cô con gái nhỏ, ngơ ngác với cách thức hoạt động của xe buýt. Cô ấy lúng túng đặt các túi xuống, tìm ví và lục tiền lẻ. Vì thế nên hàng xếp hàng bị nghẽn lại. Trông bác tài có vẻ hơi bực mình. Tôi với tay lên bỏ vé tập của mình vào thùng, rồi nhanh tay mở ví lấy ra bốn nghìn trả giùm cô ấy. Tôi nghĩ đến mẹ mình chưa đi xe buýt bao giờ, nếu có đi chắc cũng sẽ lúng túng như thế này, hy vọng lúc đó sẽ có ai đó giúp đỡ mẹ. Xe đã hết chỗ ngồi nên tôi đứng, cố tình đứng cạnh chỗ Sora ngồi. Còn bạn ấy đứng lên nhường chỗ cho hai mẹ con. Và thế là chúng tôi đứng cạnh nhau.

“Sora cười với cô nhóc và lôi từ trong ba-lô ra một cái túi thổ cẩm, nhẹ nhàng lấy ra một quả thị. Nhỏ thôi nhưng mùi thơm của nó thì tỏa khắp xe. Thứ quả quen thuộc dưới quê nhưng khó tìm ở thành phố đột ngột xuất hiện khiến mọi người trên xe xôn xao”

Cô bé con ngồi trong lòng mẹ nó, mắt hơi ướt, có lẽ là dư âm từ một trận khóc nhè. Người mẹ lên xe buýt từ trạm dừng gần bệnh viện nhi Nancy, và trong túi có sổ khám bệnh. Tôi đoán cô bé và mẹ vừa rời khỏi bệnh viện. May đấy bé, tôi nghĩ, mùi bệnh viện thật kinh khủng, không phải ở lại đó thật là mừng biết bao. Ba tháng trước tôi phải nằm viện vì sốt xuất huyết nhưng mùi bệnh viện chỉ khiến tôi muốn ốm thêm thôi. Sora cười với cô nhóc và lôi từ trong ba-lô ra một cái túi thổ cẩm, nhẹ nhàng lấy ra một quả thị. Nhỏ thôi nhưng mùi thơm của nó thì tỏa khắp xe. Thứ quả quen thuộc dưới quê nhưng khó tìm ở thành phố đột ngột xuất hiện khiến mọi người trên xe xôn xao.

Cô bé con ngắm nghía quả thị và đưa lên mũi ngửi một cách thích thú.

- Thơm quá. Đây là quả gì thế ạ?

- Quả thị đấy. Bé có biết chuyện cô Tấm không? Nếu bé ngoan thì cô Tấm sẽ có quà cho bé đấy.

Cô nhóc cười, khoe hàm răng sún hết mấy chiếc.

Các cô bác xúm xít hỏi thăm Sora đã mua quả thị ở đâu. Cô ấy cười tươi trả lời từng câu một. Nếu ai đó có hỏi xin một quả thị thì bạn ấy cũng rất vui lòng. Chuyến xe buýt hôm đó tự dưng giống như một buổi gặp gỡ của những người đã thân thiết từ lâu vậy.

Không khí trên chuyến xe hôm đó thân thiện đến mức tôi nghĩ mình cũng sẽ bắt chuyện được với bạn ấy. Tôi chỉ cần tháo tai nghe giả vờ ra, vờ vịt hỏi về mấy quả thị hay xin một quả. À không, thế thì quá là kì cục. Nhưng có thể một đề tài nào đó khác về quả thị chẳng hạn. Rồi từ đó sẽ tiếp nối những chuyện khác. Cuốn Người trộm bóng tôi chưa đọc hết nhưng cũng có thể là một đề tài tốt.

Nhưng cuối cùng cái thằng chết nhát là tôi đây chỉ đứng đó giả vờ đang nghe nhạc, cho đến khi Sora xuống trạm dừng của bạn ấy.

Tôi ngoái nhìn theo Sora, rồi tự cười mình. Tôi đã nghĩ về cô bạn ấy nhiều đến mức trở nên ngớ ngẩn rồi thì phải.

Như việc tôi đã thử ngắm mình trong gương và thử xem bộ dạng nào của mình thì khá khẩm nhất. Cười hay không cười, nghiêng mặt như nào, màu áo nào thì hợp… Đau đầu nhất là tìm xem đề tài nào để nói chuyện với Sora. Nhưng uổng công những lần thử dợt trước tình huống trong đầu, chẳng lần nào tôi bắt chuyện với bạn ấy được, cứ hồi hộp căng thẳng mỗi khi nghe tơ rinh, tơ rinh; tâm trạng vui một chút khi thấy Sora và tiếc rẻ một cơ hội nữa bị ném đi khi nhìn bạn ấy nhảy xuống xe buýt. Tôi đã tự nhủ, lần sau, lần sau… sẽ khác.

Nhưng đã có quá nhiều “lần sau” đến mức đấng siêu nhiên nghĩ rằng đã cho tôi quá nhiều cơ hội. Và quyết định thôi thế là đủ rồi.

Sora không xuất hiện ở trạm chờ xe buýt nữa. Một ngày, hai ngày, rồi nhiều ngày. Ngày đầu tiên là thắc mắc và những câu hỏi bạn ấy đã đi đâu. Ngày thứ hai và những ngày tiếp theo đó là một chuỗi chờ đợi. Và rồi dần dần nó trở thành nỗi thất vọng. Chẳng có dấu hiệu nào cho thấy bạn ấy sẽ xuất hiện trở lại.

Sora đã biến mất khỏi những chuyến xe buýt buổi sáng của tôi đột ngột như lúc xuất hiện. Nhưng lần này tôi không hề nghĩ nó nhẹ nhàng. Nó để lại chấn động lớn hơn nhiều. Và buồn bã hơn nhiều. Hơn cả những gì tôi có thể tưởng tượng được. Tôi tiếc là mình đã không làm gì cả, dù chỉ là một lời chào đơn giản. Nếu có lần gặp tới, nhất định sẽ khác. Dù rằng lần gặp tới đó chẳng biết có bao giờ đến không.

* * *

Cậu ấy có mái tóc xoăn. Những lọn tóc xoăn như những dấu chấm hỏi ngộ nghĩnh, hơi lộn xộn, nhưng đáng yêu. Và trùng hợp nhất là cậu ấy xuất hiện sau khi tôi đã xem Halfway – một bộ phim rất hay. Tôi thích phim đó đến mức đã viết một status trên Facebook rằng mình muốn có một cậu bạn trai có mái tóc xoăn như Masaki Okada vậy. Cung Hoàng đạo cũng nói rằng trong tuần này tôi sẽ gặp “ai đó” nếu tôi còn cô đơn. Và cậu ấy xuất hiện sau tất cả những chuyện đó. Tôi sẽ không gọi đó là định mệnh hay nhân duyên đâu, vì tôi không tin. Nhưng tôi bắt đầu chú ý đến cậu ấy.

“Thế là tôi cứ len lén ngắm cậu ấy suốt, và thử vẽ hình chibi cậu ấy trong cuốn sổ tay của mình khi đã về đến nhà theo trí nhớ. Theo ngày tháng, hình vẽ cứ càng ngày càng nhiều hơn…”

Tôi còn nhớ hôm đó có một người phụ nữ lên xe nhưng không biết đây là chuyến xe buýt bán tự động không có người soát vé. Cô ấy lúng túng lục túi lấy ví tiền thì cậu ấy đã móc tiền ra trả rồi.

- Cháu trả luôn phần cho cô ấy bác nhé.

Cậu ấy đeo ba-lô đằng trước ngực, vừa đi đến cuối xe vừa đưa tay làm mái tóc xoăn hơi rối lên. Ngộ nghĩnh kinh khủng. Thế là tôi cứ len lén ngắm cậu ấy suốt, và thử vẽ hình chibi cậu ấy trong cuốn sổ tay của mình khi đã về đến nhà theo trí nhớ. Theo ngày tháng, hình vẽ cứ càng ngày càng nhiều hơn.

Rồi tôi bị gãy chân vì bị té cầu thang. Từ biệt xe buýt, bố làm tái xế đưa tôi đi học cho đến khi chân lành lại. Tự dưng tôi thấy nhớ xe buýt số một. Và tôi nhận ra không hẳn mình chỉ nhớ thói quen đi xe buýt. Tôi nhớ mái tóc xoăn và cái ba-lô mà cậu ấy luôn đeo ngược, cả cái dáng vẻ lóng ngóng dễ thương không thể chịu nổi nữa. Nhất là khi cậu ấy vô thức đưa tay lên làm chúng hơi rối.

Khi chân đã lành, tôi nhất định phải nói với cậu ấy rằng xin chào, chúng ta hay đi chung một chuyến xe buýt nhỉ? À, có thể tôi nên nói thêm một chút về bộ phim hay bài hát mà tôi yêu thích, như Halfway hay Người trộm bóng? Như thế có là quá nhiều không nhỉ?

Trong khi đang sắp xếp mớ hỗn độn trong đầu thì tôi đã nhìn thấy cậu ấy rồi. Vẫn đang vô thức đưa tay làm mái tóc xoăn của mình rối bời lên. Hình ảnh ấy làm tôi tự dưng mỉm cười. Tôi trấn an mình sẽ ổn thôi, rồi bước tới.

 

Fuyu

Truyện ngắn: Tia nắng đầu hè

Tôi ngồi thừ người ra nhìn màn hình máy tính, nãy giờ tôi đã viết rồi xóa cũng cả chục lần rồi. Những câu văn cứ bị nuốt gọn đi sau mỗi lần tôi bấm phím delete. Đầu tôi ong ong vì nóng, còn ngón tay cứ nhấp nhổm trên bàn phím không yên. Tôi đang muốn viết truyện ngắn, nhưng chẳng nghĩ ra được gì. Trên bàn là đống khăn giấy lau mồ hôi và ly kem ăn dở. Thời tiết này khiến tôi như bị xây xẩm cả ngày, chẳng làm được gì nên hồn.

- Bí ý tưởng à?

- Ừ.

- Mày có thể trồng cây chuối để chất xám tuôn xuống não.

Tôi quay lại nhìn Du, thằng bạn nhún vai ra vẻ vô tội, rồi tiếp tục vét sạch hộp kem sôcôla của tôi. Phải nói rằng bình thường tôi viết không tệ, và luôn trữ sẵn ý tưởng trong đầu để khi cần thì cứ việc nhắm mắt mà viết ra thôi. Nhưng lần này thì tôi bí, cái mùa Hè dã man này đã khoắng sạch cảm hứng cũng như ý tưởng của tôi. Nóng kinh lên được, nóng khủng khiếp, nóng tàn bạo…

- Nếu tao kể cho mày nghe một chuyện để mày có ý tưởng thì mày ngừng lải nhải nóng nóng đi được không? – Du chớp mắt.

- Còn tùy vào câu chuyện của mày như thế nào nữa. – Tôi nhún vai.

- Nếu mày thấy hấp dẫn thì tao sẽ lấy thêm hộp kem sầu riêng trong tủ lạnh nhà mày làm phần thưởng.

- Duyệt!

“Nhưng lần này thì tôi bí, cái mùa Hè dã man này đã khoắng sạch cảm hứng cũng như ý tưởng của tôi. Nóng kinh lên được, nóng khủng khiếp, nóng tàn bạo…”

Du cười hì hì, chờ cho tôi dịch cái quạt đến gần, nó mới bắt đầu kể.

A và B sống cùng xóm. A là một cô bé bướng bỉnh, cứng đầu, nhưng tràn đầy sức sống và lạc quan. B lại không phải là người năng nổ và thích hoạt động, cậu hơi bóng tròn một tí, và cũng hơi bi quan nữa. Vì thế, giữa A và B dường như chẳng có mối liên hệ nào với nhau. A và B học cùng trường nhưng khác lớp, hai lớp chỉ cách nhau một kệ để giày, và họ chưa bao giờ bắt chuyện với nhau. Các bạn trong lớp B thường xuyên trêu chọc cậu vì thân hình mập tròn và cách nói chuyện ngọng nghịu, cho dù không có trò đùa nào mang ác ý, B vẫn cảm thấy tủi thân. Tụi bạn nghịch ngợm có khi còn lấy cặp của B, đem giấu vào một hốc nào đó hẹp và tối mà B chắc chắn không thể chui vào, sau đó mải nghịch mà quên khuấy đi mất. Chỉ còn B ở lại sau giờ học để tìm kiếm chiếc cặp. Và đó là lúc cậu gặp A, cô bé chạy đến và hỏi rằng liệu cậu cần giúp đỡ không.

- Tớ thấy cậu đứng ở đây lâu lắm rồi. Hình như trời sắp mưa, cậu làm sao thế?

B rụt rè nói cho A biết, cặp của cậu bị nhét vào trong hốc rất tối và nhỏ, không lấy ra được. A nhanh nhẹn chui vào trong hốc, lần mò một lúc và lấy ra được chiếc cặp của B. Cả người cô bé dính toàn mạng nhện và bồ hóng, gương mặt lấm tấm mồ hôi nhưng vẫn cười rất tươi. Rồi cả hai trở thành bạn. Chúng cùng nhau la cà khắp các nơi trong xóm, A nói rất nhiều, còn B chỉ rụt rè cười và ủng hộ tất cả các trò vui của cô bạn. A chẳng bao giờ nghĩ rằng thân hình thừa cân của B lại là vấn đề, cô bé nhỏ xíu tay cầm cây thước kẻ sẵn sàng vụt vào người những tên bạn cùng lớp B khi họ lảng vảng gần đó và trêu chọc cậu.

B thầm thán phục A, cô bạn mạnh mẽ và dũng cảm hơn cậu rất nhiều. Tình bạn của họ bị gián đoạn vào mùa hè năm lớp Bốn, khi bố của B chuyển công tác đến một thành phố lớn và cả gia đình phải cùng đi. B tặng A chiếc đồng hồ nhỏ của mình và nói rằng “Lần sau gặp lại, nhất định cậu sẽ không phải lo lắng cho tớ nhiều như vậy nữa”. Hai năm sau, B gặp lại A. Họ học chung trường cấp Hai. Cô bạn vẫn như xưa, chỉ đáng tiếc…

Du dừng lại. Tôi giương mắt nhìn nó, Du chỉ hỏi:

- Hấp dẫn không?

- Có vẻ hay đấy.

- Vậy lấy kem cho tao ăn đi. Nếu tao kể nữa thì nó thành ra không còn hấp dẫn mất.

Tôi muốn đánh nó kinh khủng, đây là lý do tôi ít khi xem phim truyền hình dài tập, vì lúc nào nhà sản xuất cũng cắt ngay khúc hồi hộp nhất. Sau khi ăn trọn một hũ kem sầu riêng của tôi, Du lỉnh về mất. Nó bảo sáng mai nếu tôi muốn, nó sẽ kể tiếp cho tôi nghe. Mặc dù tôi có thể bịa ra phần còn lại của câu chuyện, nhưng không hiểu sao tôi muốn nghe kể nốt. Thế là tôi nhắn một cái tin cho chị biên tập viên, xin hoãn ngày nộp bài lại để nghe hết câu chuyện. Có thể nhân vật B trong câu chuyện đó chính là Du, tuy nhiên tôi không chắc lắm. Chúng tôi trở thành bạn thân từ đầu năm lớp Mười, nhưng chưa bao giờ tôi thấy Du là một tên bạn tự ti. Cậu ấy chơi bóng rổ, bóng chuyền rất cừ và là một bí thư năng động của lớp. Tuy nhiên, bất cứ chuyện gì cũng có thể xảy ra, và chính vì lẽ đó, tôi háo hức hóng chờ câu chuyện (mà có khả năng là) quá khứ của thằng bạn.

*

- Kể tiếp đi. Bắt đầu từ khúc “Chỉ đáng tiếc…”

- Mày vẫn còn muốn nghe tiếp à? Bình thường chỉ cần một ít thông tin mày đã viết ra hẳn một câu chuyện còn gì.

- Tao nghĩ mày đang kể chuyện của mày, vì thế tao muốn nghe tiếp. – Tôi giải thích.

Du nheo mắt nhìn tôi và cười, mới đầu giờ ra chơi nên tôi nghĩ hẳn là mình sẽ nghe được toàn bộ câu chuyện.

Chỉ đáng tiếc, A chẳng còn nhận ra B nữa. Cậu bạn đã thay đổi quá nhiều. Qua hai năm chăm chỉ tập luyện, B bây giờ cao và gọn gàng, các đường nét đều cân đối. B đã không còn nhút nhát. Chỉ có thói quen ít nói và ngại giao tiếp là vẫn còn. A đã chuyển nhà lên thành phố sống. Cô bạn cũng không còn là con bé sún răng cột tóc buộc hai bên suốt ngày chạy bắt vịt như ngày xưa nữa. Và quan trọng nhất là, lúc đó A đã có bạn thân. Cậu ta năng nổ, hoạt bát và luôn khiến A cười.

“Rồi cả hai trở thành bạn. Chúng cùng nhau la cà khắp các nơi trong xóm, A nói rất nhiều, còn B chỉ rụt rè cười và ủng hộ tất cả các trò vui của cô bạn”

B lập tức hối hận. Bản tính nhút nhát và mặc cảm đã khiến B gần như cắt đứt liên lạc với A suốt ngần ấy năm. Cậu chỉ muốn gặp lại A khi bản thân mình đã mạnh mẽ hơn, đúng như những gì cậu đã hứa.  B không muốn làm A thất vọng. Nhưng cũng chính vì nhiều năm không gặp lại, khi nhận ra A cũng là lúc B cảm thấy giữa cô bạn và mình là một khoảng cách lớn. Cậu cảm thấy chênh vênh và hụt hẫng, nhưng cậu hiểu rất rõ rằng, chẳng có lý do gì khiến A phải chờ đợi một người bạn đã chẳng thèm liên lạc với mình lấy một lần. Không địa chỉ, không tin nhắn, không thư từ, mối quan hệ của hai người đã sớm nhạt dần như vết cọ loang khi màu đã hết. Chuyện duy nhất cậu nên làm lúc này là giữ một khoảng cách nhất định với A, để vết nứt trong tim không lan rộng thêm. Dù gì cô bạn cũng chẳng nhận ra cậu.

Một ngày, B nhìn thấy A một mình ngồi khóc trong lớp. Tim cậu khẽ run lên. Nhưng trước khi cậu kịp bước vào, A đã ngẩng mặt, tự lau nước mắt và bước ra khỏi lớp. Chỉ còn B đứng lại sau cánh cửa, đó cũng là lúc cậu hiểu rằng, không thể cứ mãi làm cậu bạn thân của A đã làm điều gì đó khiến bạn ấy thật sự buồn. Bốn năm cấp Hai qua đi, B và A lại vào cùng một trường cấp Ba, và ngạc nhiên thay…

Du dừng lại. Tôi thật sự tức phát điên. Ngay khi tôi vớ lấy cuốn tập, chuẩn bị đánh nó thì Du vội kêu lên:

- Tao còn bài tập Toán chưa làm, để tối nay tao kể tiếp cho mà nghe.

- Mày hứa đấy.

Tôi bắt thằng bạn cam kết rồi mới chịu để nó đi làm bài tập.

- Mà Du này.

- Sao?

- Tao nghĩ mày thật sự khờ quá đấy, nếu cô bạn kia đã thích mày, thì dù mày có béo gấp hai lần bây giờ, cô ấy cũng không quan tâm đâu. Mà cái cô bạn ấy có vấn đề về não bộ à? Làm sao lại không nhận ra mày được, chỉ thay đổi ngoại hình có một chút, đâu phải phẫu thuật thẩm mỹ.

Du nhìn tôi chòng chọc, rồi nó nhún vai:

- Có lẽ B khờ thật, nhưng ngoại hình cậu ấy thực sự đã thay đổi rất nhiều.

Rồi nó tót về chỗ. Đến phút gần cuối, Du cũng không chịu thừa nhận nó chính là B. Nhưng không sao, tôi biết chắc nó là B mà. Từ cách hành động đến cách suy nghĩ của B đều giống nó, cả cái chuyện nó trồng cây si cái cô bạn kia nữa. Du là một đứa sẽ kiên trì theo đuổi người mà nó thích đến cùng. Thân với Du đã ba năm, tôi hiểu nó lắm. Có điều không hiểu sao tôi cảm thấy khó chịu với nhân vật nữ chính, sự khó chịu vô cớ cứ lớn dần thêm. Nhưng nói gì thì nói, tôi vẫn muốn nghe tiếp câu chuyện.

*

Tối hôm đó, Du hẹn tôi ra công viên gần nhà, hai đứa trèo lên mái một căn nhà thấp đã lâu không sử dụng, mang theo một bình trà nóng và cuốn album cũ của Du, do tôi đã nằng nặc đòi xem ảnh nó hồi còn bé.

- Bây giờ cái bạn A đó sao rồi?

- Chả sao. Mày trông có vẻ cáu thế?

- Tao không thích cái bạn A đó.

- Sao thế?

- Chả sao. Mà mày quan tâm làm gì?

” Chỉ còn B đứng lại sau cánh cửa, đó cũng là lúc cậu hiểu rằng, không thể cứ mãi làm cậu bạn thân của A đã làm điều gì đó khiến bạn ấy thật sự buồn”

Du chỉ tủm tỉm cười. Trước khi tôi kịp lật cuốn album, nó đã giành lại, và bảo tôi chỉ được xem sau khi đã nghe hết câu chuyện. Du tằng hắng vài cái, và bắt đầu kể.

Ngạc nhiên thay, lần này A và B chung lớp. B đã nhanh nhẹn đổi chỗ với một cô bạn khác để được ngồi cùng bàn với A. Họ nhanh chóng trở thành bạn thân. Cùng lúc đó, B tìm mọi cách để thu hút sự chú ý của A. A thích con trai học bóng rổ, B gia nhập đội tuyển bóng rổ. A thích chơi bóng chuyền, B học chơi bóng chuyền để cùng chơi với cô bạn. Thậm chí khi A bắt đầu viết lách, B cũng bắt đầu đọc các tác phẩm văn học, để có thể mách nước cho cô bạn mỗi khi thiếu ý tưởng…

- Thôi đừng kể nữa.

- Ủa sao thế? Chính tao mới là người hay cắt ngang câu chuyện mà? – Du chưng hửng.

- Tao không muốn nghe nữa. – Tôi hậm hực.

Cái cô bạn A đó không biết là đứa nào trong lớp nhỉ? Tôi thân với nó đến thế mà có thấy cô nào như nó miêu tả đâu? Không lẽ Du đã thích một người mà tôi không hề biết? Thấy tôi cau có, Du cũng không nói nữa, nó chỉ tủm tỉm cười. Hai hôm nay nó cười rất nhiều, tôi không hiểu tại sao, có lẽ là vì nóng quá nên nó bị “chạm dây” rồi. Du rót cho tôi một cốc trà rồi phá lệ cho tôi xem album trước khi kể tiếp câu chuyện, mặc dù tôi đã bảo là không cần kể nữa, nó vẫn khăng khăng phải kết thúc một khi câu chuyện được kể ra.

- Đây là hình tao hồi còn bé.

- Tao tưởng mày nói đùa, hóa ra là thật. Chiều ngang mày hồi đó phải gấp ba lần bây giờ nhỉ? Du chỉ cho tôi xem hình cô bạn A đó, hình mờ quá chẳng thấy rõ khuôn mặt, chỉ thấy chiếc váy hoa lấp ló và mái tóc cột hai bên.

- A cái váy hoa này hồi nhỏ tao cũng có thì phải, nhưng vừa quyên góp đợt trước rồi, chẳng còn giữ nữa.

Du chỉ cho tôi xem tấm hình hai đứa đang chơi trong sân, cô bạn quay lưng lại máy ảnh, cái túi hình con mèo đeo chéo sang bên.

- Ấy, hồi đó tao có một cái túi hình con mèo y chang như vầy luôn. Mẹ mua cho tao, nhưng không nhớ sao lại làm mất nữa.

- Đây là hình cái đồng hồ tao tặng cho bạn A, mày thấy nó quen không? – Du chỉ vào tấm hình.

Tôi cảm thấy ngờ ngợ. Nhìn kĩ lại tấm hình Du chụp chung với bạn A, tôi nhớ mình cũng có một tấm chụp chung với thằng bạn thân hồi nhỏ, ba của nó sau khi chụp đã rửa ra cho chúng tôi mỗi người một tấm. Năm lớp 8 tôi có một người bạn thân, nhưng cậu ấy đã làm tôi buồn đến phát khóc. Đầu năm lớp 10, Du ngồi cùng bàn với tôi, nói chuyện hợp cạ đến mức tôi nghĩ có khi nào bọn tôi đã quen nhau từ trước. Tôi thích con trai chơi bóng rổ, tôi thích bóng chuyền, tôi hiện đang viết truyện ngắn. Sau khi tập hợp mọi dữ liệu, tôi thẫn thờ quay sang nhìn Du.

Nó xoa đầu tôi:

- Bạn A, bạn thật sự có vấn đề về não bộ rồi.

Tôi chính là bạn A. Thế ra từ hôm qua tới giờ, tôi đi ghen tỵ với bản thân. Tuy tôi không muốn, nhưng khuôn mặt phản chủ của tôi bỗng chốc đỏ đến tận mang tai. Bên cạnh tôi, Du bình thản kể tiếp:

- Sau đó tao luôn chờ một cơ hội để nói với mày, rằng từ hồi bọn mình còn bé, tao đã thích mày rồi. Nhưng mày ngốc quá, có làm gì thì mày cũng không hiểu. Vừa lúc mày đang bí ý tưởng, tao liền kể câu chuyện của tụi mình, hi vọng mày sẽ nhớ ra. Không ngờ trí nhớ mày siêu cấp Dori, chẳng nhớ gì.

Du nói đến đâu, mặt tôi đỏ đến đấy. Rốt cuộc, khi tôi đang chuẩn bị biến hình thành tôm luộc thì Du nói:

- Câu chuyện này, kết thế nào là tùy A. B thì… sao cũng được.

“Tôi không quay sang, nhưng tôi biết Du đang mỉm cười, và cũng vì tôi nhận được một cái nắm tay, ấm như những tia nắng đầu Hè”

Một cơn gió vừa thổi qua, mang theo hơi ẩm của mưa và mùi cỏ mục lẩn khuất đâu đó. Và trong khi tôi còn đang chần chừ, thì những hạt nước đầu tiên đã rơi xuống, xóa tan bầu không khí nóng nực của mùa Hè. Ban đầu tôi đã nghĩ Du thật ngốc, tại sao phải viện một lý do ngớ ngẩn để che giấu tình cảm của mình, đã thích thì nên dũng cảm đối mặt. Nhưng có lẽ, trước khi dám đối mặt với tình cảm của bản thân, thì ai cũng phải từng trải qua những quyết định sai lầm và những suy nghĩ ngốc nghếch như vậy. Suy cho cùng, việc Du không nói cho tôi biết chúng tôi đã từng là bạn thân ngay từ đầu, cũng là việc tốt, nếu không có thể tôi cũng chẳng có can đảm ở cạnh cậu ấy đến khi câu chuyện kết thúc. Bởi khi nhận ra mình thích Du, tôi cũng cảm thấy mình rất ngốc, ngốc đến nỗi không nhận ra mình chính là A.

- Thường thì, An có thói quen cho những câu chuyện của mình kết thúc có hậu.

Tôi không quay sang, nhưng tôi biết Du đang mỉm cười, và cũng vì tôi nhận được một cái nắm tay, ấm như những tia nắng đầu Hè. Câu chuyện của Du đã kết thúc, nhưng câu chuyện của chúng tôi sẽ chỉ vừa mới bắt đầu thôi, và lần này nhất định sẽ không bị gián đoạn nữa.

 

BẢO CHÂU

Thầy giáo chân đất

Ngày tôi mới vào trường Đại học, trong trường cũng có một thầy giáo mới. Trông thầy có vẻ khác biệt hẳn với những người khác: thầy luôn ăn mặc rất sang trọng, bóng bẩy, trong khi những thầy cô khác ở trường Đại học ở vùng nông thôn này thì ăn mặc giản dị hơn nhiều. Tuy nhiên, thầy vẫn rất dễ gần, hiền lành và có một trái tim ấm áp. Chỉ có điều, trông thầy luôn trang trọng đến mức mọi sinh viên mới đều nghĩ hẳn là thầy giáo cao lớn, đẹp trai này nên dạy tại một trường hạng ưu, chứ không phải ở một trường ở vùng nông thôn. Nhưng thầy không hề lạnh lùng hay xa cách. Thầy thực sự chân thành.

Tôi đăng ký làm trợ lý cho thầy giáo, tức là trong buổi giảng của thầy, tôi không ngồi dưới lớp mà kê một chiếc ghế nhỏ ngồi phía sau thầy trên bục giảng, chuẩn bị sẵn những giấy tờ và tài liệu cần thiết để đưa ngay cho thầy theo từng mục của bài giảng. Trường lớp ở vùng này được cái rất rộng, nên bục giảng cũng có một cái bàn lớn và cái ghế lớn. Hôm đó, tôi thấy thầy vào lớp, ngồi xuống – như mọi khi, thầy ăn mặc vẫn rất lịch sự: bộ complet màu xanh hải quân kẻ sọc, trông giống như dành cho doanh nhân, cravat lụa được thắt cẩn thận, sơ-mi trắng phẳng phiu, và chân thầy đi đôi giày được đánh bóng như gương. Đây không phải mẫu người sẽ đeo đồng hồ Rolex và lái xe Porsche đầy phô trương. Mà đây là mẫu người luôn cẩn thận để mặc thật chuẩn mực, từ cái ghim cài áo tới cái khăn tay trên túi ngực.

Thế rồi, ngay trước khi bắt đầu bài giảng, tôi thấy thầy với tay xuống, tháo dây đôi giày da đắt tiền. Thầy bỏ chân ra khỏi giày, cởi cả tất. Tôi vô cùng ngạc nhiên. Thế rồi thấy để gọn cả giày lẫn tất sang bên và bắt đầu đứng lên giảng bài. Không ai biết việc này, bởi thầy đứng đằng sau cái bàn lớn, và người thầy luôn lịch lãm của chúng tôi đang giảng bài mà đi chân đất – trong khi vẫn mặc bộ complete sang trọng và thắt cravat lụa.

“Thế rồi, ngay trước khi bắt đầu bài giảng, tôi thấy thầy với tay xuống, tháo dây đôi giày da đắt tiền. Thầy bỏ chân ra khỏi giày, cởi cả tất. Tôi vô cùng ngạc nhiên. Thế rồi thấy để gọn cả giày lẫn tất sang bên và bắt đầu đứng lên giảng bài..”

Khi hết giờ học, thầy lại đi cả giày lẫn tất vào và rời khỏi lớp.

Tôi nghĩ hẳn thầy có lý do riêng. Có lẽ đôi giày da kia đắt tiền nhưng mà gây đau chân chẳng hạn. Rồi tôi cũng quên béng việc này, bởi trong vài buổi giảng tiếp theo thì nó không lặp lại nữa.

Thế rồi, khoảng hai tháng sau đó, khi thầy đi một đôi giày đế mềm rất đẹp, thì tôi lại thầy thầy cởi giày, rồi cởi tất. Tôi lại rất ngạc nhiên và thấy thú vị trước sự tương phản giữa bộ đồ đắt tiền với đôi chân đất của thầy.

Sau khi giờ học kết thúc, tôi lại gần thầy và nhẹ nhàng hỏi tại sao thầy lại làm như vậy.

Thầy giáo trông có vẻ hơi ái ngại, rồi thầy kể cho tôi nghe câu chuyện từ hồi thầy là sinh viên:

“Thầy giáo của thầy nói rằng thầy là một sinh viên tốt, và rồi sẽ là một thầy giáo tốt, nhưng thầy có một nhược điểm: thầy luôn quá kiêu ngạo. Quá tự đắc. Thầy ấy bảo rằng thầy cần phải luôn nhớ gốc rễ của mình”.

Thế rồi thầy kể cho tôi nghe rằng cha của thầy chỉ là một người lao công ở trường học. Ở nhà, cha thầy vẫn giữ thói quen luôn lau nhà cửa hết sức sạch sẽ, nên khi tới thăm cha là thầy phải bỏ giày ra. Tuy công việc khó khăn nhưng cha thầy không bao giờ than phiền mà vẫn tạo điều kiện cho thầy học hành tới nơi tới chốn ở những trường tốt nhất. Và người cha giản dị đó mới là gốc rễ của thầy. Trong nhiều năm sau đó, thầy có được nhiều học bổng, nhiều bằng cấp, rồi thầy quyết định chuyển về dạy ở ngôi trường vùng nông thôn này, là nơi yên tĩnh, êm đềm như cha thầy vẫn yêu thích. Ở thành phố, thầy đã thành công và đã được ghi nhận, nhưng thầy không bao giờ muốn quên rằng mình đến từ đâu.

“rồi thầy quyết định chuyển về dạy ở ngôi trường vùng nông thôn này, là nơi yên tĩnh, êm đềm như cha thầy vẫn yêu thích. Ở thành phố, thầy đã thành công và đã được ghi nhận, nhưng thầy không bao giờ muốn quên rằng mình đến từ đâu…”

“Bất kỳ khi nào thầy nhận ra rằng mình có cảm giác quá kiêu căng, tự mãn, thầy lại nhìn xuống đôi giày đắt tiền của mình và nhận ra rằng đã đến lúc mình đi chân đất, để nhớ rằng mình là con trai của một người lao công. Điều này giúp thầy biết khiêm tốn hơn. Bởi vì rất khó mà tỏ ra tự mãn khi mình đi chân đất”.

Kể xong như vậy, thầy mỉm cười, đi tất, đi giày vào rồi rời khỏi bục giảng.

 

Thục Hân (dịch)